Mevcut yapının analiz edilmesi sonucunda takviye edilmesi gerektiği kanaatine varılan yapıda takviye metodunun seçilmesi gerekmektedir. Burada yapının betonarme perdelerle takviye edilmesi durumu anlatılacaktır.

• Yapıya konacak takviye perdeleri yapının mimari fonksiyonlarına en az müdahale içerecek şekilde düzenlenmelidir.
  
• Betonarme takviye perdeleri TDY-98 Tablo 6.1'de tarif edilen A1 burulma düzensizliğini oluşturmayacak şekilde ve planda simetriye dikkat edilerek yerleştirilmelidir.
  
• Takviye projesi statik hesaplarında kullanılan bilgisayar programları mevcut yapıdaki beton ve donatı kalitesi ile takviye elemanlarının beton ve donatı kalitelerinin ayrı olarak tanımlanabilmesine olanak vermeli; bu tanımlamanın yapıldığı statik hesap raporlarında gösterilmelidir.
  
• Yapıya konan takviye perdeleri yapı yüksekliği boyunca sürekli olmalıdır.
  
• Statik hesaplarda TDY-98'de belirtilen düzensizliklerin oluşmamasına dikkat edilmeli ve 6.10.1.2'de belirtilen göreli kat ötelenmeleri sınır değerlerin altında kalmalıdır.
  
• Yapıya konulan takviye perdeleri T.D.Y 98 7.6.1.2'de verilen

åAg / åAp ³ 0.002

Vt / åAg £ 0.5 fctd

koşullarını sağlamalıdır.

Yapıya konan takviye perdelerinin yapıyı yeterli deprem güvenliğine ulaştırdığı kanaatine varıldığı takdirde aşağıda belirtilen kontroller yapılmalıdır.

Her bir kolon için:

• Nd,max< Nmax koşulu her kolonda sağlanmalıdır

Nd,max : tüm yük kombinasyonları altında elde edilen en yüksek tasarım eksenel yükü

Nmax : 0.5 fck Ac (Ac=kolon kesit alanı)

• Md,x/y< Mr,x/y koşulu her kolonda sağlanmalıdır

Md,x/y :x/y yönünde yükleme kombinasyonundan elde edilen moment

Mr,x/y :x/y yönünde Nd,x/y eksenel yük seviyesindeki kapasite momenti

• Vd,max< Vr,max koşulu her kolonda sağlanmalıdır

Vd,max : Tüm yük kombinasyonları içinde elde oluşan en büyük kesme kuvveti

Vr,max = 2 fck½ Ac

Bu koşulu takviyeli durumda sağlamayan kolonlar mantolanmalıdır.

• Takviye perdelerinin her bir katta x/y yönü taban kesme kuvvelerinin %70'ini aldığı hesap raporlarında gösterilmelidir.

· Her bir takviye perdesinde ankraj hesapları yapılmalı, kontroller tasarım kesme kuvvetinin tümünün ankraj çubukları tarafından aktarıldığı kabulüne göre yapılmalıdır. Donatının kesme emniyet gerilmesi tv=0.5 fyd alınarak hesaplanabilir.

TAKVİYE PROJESİ ÇİZİMLERİ

Yapının güçlendirme projesine ilişkin çizimler, profesyonel mühendislik kuralları çerçevesinde yeterli ayrıntıda, anlaşılabilir ve uygulanabilir biçimde hazırlanmalıdır. Güçlendirme ve onarım detayları her bir bina ve eleman bazında ayrı ayrı düzenlenmeli tip detaylarla yetinilmemelidir.

SONUÇ

Onarım ve güçlendirme projesi yapılacak bir yapıda izlenmesi gereken hesap ve çizim metodlarına ait kriterler ana hatlarıyla anlatılmıştır. Bu çalışma bir teknik not niteliği taşımaktadır. Yukarıda değinilen önerilere uyulması durumunda tam anlamıyla sağlıklı bir onarım ve güçlendirme proje çalışmasınin yapılabileceği kanaatindeyim.

(*) İnşaat Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesinin aralık 2003 tarihli bülteninde İnş. Müh. Recai Dabakoğlu'nun makalesinden alınmıştır.