1 - İskelelerin sökülmesine en üst kısımdan başlanacaktır.
2 - İskelelerin bina bağlantıları kalasların alınmasından sonra ve 1 yukarıdan aşağıya sırayla sökülecektir.
3 - Sökülmüş olan malzeme hangi yükseklikten olursa olsun doğrudan doğruya yere atılmayacak, iki yerinden bağlanarak dengeli şekilde indirilecek ve uygun bir yere istif edilecektir.
4 - Söküm başlamadan önce herhangi bir sebeple, iskelenin takviye veya çaprazlarından hiçbir eleman alınamaz. Ancak söküme başlandıktan sonra iskele malzemesinin indirilmesi amacıyla iki dikme arası (aks) korkuluklarının alınması mümkündür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çelik Borulu İskelelerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri
Madde 76 - Çelik borulu iskelelerde kullanılacak bütün boru ve madeni kısımların dayanıklılığı ve diğer özellikleri taşıyacakları yüke göre normlara uygun bulunacaktır.
Madde 77 - İskele yapımından gayri İşlerde kullanılmış bulunan boru ve diger malzeme, iskele yapımı işlerinde kullanılmayacaktır.
Madde 78 - Çelik borulu iskeleler, sağa ve sola sallanmayacak şekilde yeteri kadar çapraz borularla takviye edilecek ve binadan ayrılmayacak şekilde tespit olunacaktır.
Madde 79 - Düşey ve yatay borulardaki ekler en çok 6 metrede bir yapılacaktır.
Madde 80 - Boru başlarının, tabana yerleştirilen kalas altlıklara batmaması için, özel surette yapılmış madeni başlık kullanılacak ve bu başlıklar çivi veya uzun vidalarla bu altlıklara tespit edilecektir.
Madde 81 - Çelik borulu iskelelerdeki platformlarda kullanılacak kalas veya diğer ahşap kısımların özellikleri ile kullanılacak çaprazlar, korkuluklar, ara korkuluklar ve benzeri kısımlardaki aralıklar ahşap iskelelerde aranan özelliklere uygun olacaktır.
Madde 82 - Boru veya madeni iskeleler, statik, elektriğe karşı uygun şekilde topraklanacaktır.
Madde 83 - Sisli ve alaca karanlık havalarda, çalışma devam ettiği sürece, iskeledeki merdiven ve asansör başları ve çalışılan döşemeler boydan boya uygun şekilde aydınlatılacaktır.
Madde 84 - Boru iskelenin bir kısmı veya kısımlarının sökülmesinde gereken güvenlik tedbirleri alınacak ve 75 inci madde hükümlerine uyulacaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Asma İskelelerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri
Madde 85 - Asma iskelelerin aşağı ve yukarı hareketlerini sağlayan makina, teçhizat ve vinçlerin, kullanmaya elverişli olduklarına ilişkin ve yetkili teknik elemanca kullanmaya başlamadan önce düzenlenmiş belgeleri işyerinde saklanacaktır.
Madde 86 - Asma iskele, iş sırasında sağa sola veya ileri geri hareket etmeden asılı kalacak şekilde tespit edilecektir.
Madde 87 - Asma iskelelerin taşıyacağı yükler, yetkili teknik elemanların verecekleri bir raporla belirtilecek ve iskeleye bundan fazlası yüklenilmeyecektir.
Asma iskelelerde merdiven kullanılmayacaktır.
Madde 88 - Asma iskele askısı için kullanılacak çelik veya kendir halatların yahut benzeri malzemenin her gün işe başlamadan önce muayene edilerek ezik, kopuk, çürük veya başka bir özrü olup olmadığı hususu yapı iş defterine kaydedilecek ancak sağlam olduğu anlaşıldıktan sonra iskelede çalışma yapılacaktır.
Madde 89 - Asma iskelelerin, iniş ve çıkış yollarında herhangi bir engel bulunmayacaktır.
Madde 90 - İskeleler yapılacak işe göre en ağır yüke dayanıklı olacaktır.
Tuğla duvar ve sıva işlerinde kullanılacak asma iskelelerin tespit edileceği askı kirişi, 16 lık I putrel veya aynı dayanıklıkta diğer malzemeden yapılacaktır.
Asma iskeleyi taşıyacak halatların güvenlik kat sayısı 6 dan aşağı olmayacak ve bu halatlarda ek yeri, halka, başlık ve bağlantı bulunmayacak, bunlar askı demirlerinden kaymayacak şekilde tespit edilecektir.
Madde 91 - Asma iskele platformu için kullanılacak çift köşebent kesiti, 50x50x5 milimetre veya bu özellikte diğer profilli malzemeden yapılacaktır.
Madde 92 - Asma iskele vinç çerçevesini platformun iç ve dış kirişlerine bağlayacak civatalarının çapı 5/8 parmaktan (inch) daha küçük olmayacaktır.
Madde 93 - Askı kirişi, bina tavan döşemesine veya bina çerçevesine U civataları ile uygun ve dayanıklı bir şekilde tespit edilecektir.
Civata arkalarına 10 milimetre kalınlığında çelik bir levha konulacak ve civatalar çift somunlu olacak ve yaylı ve düz pullarla birlikte sıkılacaktır.
Madde 94 - Yapı tavan döşemesine tespit edilecek askı kirişinin iskele ve tespit için bırakılacak aralıkları birbirine eşit olacak ve U cıvatasının boşluğunu almak için I demiri üstüne, 10x15 santimetre kesitinde ahşap yastıklar konulacaktır.
Madde 95 - Platform genişlikleri, sıva işlerinde 80 santimetreden, duvar işlerinde 120 santimetreden az olmayacaktır.
Madde 96 - İskelelerin duvardan olan açıklığı, malzeme takım ve aletlerin aşağıya düşmesini önleyecek şekilde olacaktır.
Madde 97 - İskele içinde çalışan işçilerin başlarını korumak için en az 2,5 santimetre kalınlığında tahtadan yapılmış koruyucu bir tavan bulunacaktır.
Madde 98 - Asma iskelelerde her metrekareye 400 kilogramdan fazla yük konmayacak ve asma iskelede 4 den fazla işçi çalıştırılmayacaktır.
Madde 99 - Asma iskelelerde kullanılacak kanca, çengel ve benzerlerinin ağızları, güvenlik mandalı veya uygun güvenlik tertibatı ile kapatılacaktır.
Madde 100 -Asma iskele korkulukları, en az 100 santimetre yükseklikte ve ara korkuluklu yapılacak, etek tahtaları ise en az 15 santimetre yükseklikte olacaktır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Sıpa İskelelerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri
Madde 101 - Sıpa iskeleler dayanıklılık ve taşıyacağı yükler bakımından yeterli sağlamlıkta ve uygun malzemeden yapılacaktır.
Madde 102 - Sıva veya hafif işler için kullanılacak sıpa iskelelerde aşağıdaki özellikler bulunacaktır.
- İskele genişliği 50 santimetreden az, yüksekliği 120 santimetreden çok,
- Platformların kalınlığı 5 santimetreden ve genişliği 40 santimetreden az,
- İskele kirişleri ve bacakları 5x10 santimetre kesitinden küçük,
- Takviye için kullanılacak çapraz ve düz bağlantılar 2,5x10 santimetre kesitinden küçük, olmayacaktır.
Madde 103 - Sıpa iskelelerde, bacakları veya taşıyıcı orta kirişleri eksiz olacaktır.
Madde 104 - İki sıpa iskele arası, merkezden merkeze 250 santimetreden çok olmayacak ve iskele ayak açıklığı, yüksekliğinin yarısını geçmeyecektir.
Madde 105 - Sıpa iskele bacakları, düzgün ve sağlam yerlere oturtulacaktır.
Bunun mümkün olmadığı hallerde, düzgünlüğü sağlamak için bacak altlarına konacak tek parçalı ahşap yastıkların yüksekliği 10 santimetreden çok olmayacaktır.
Madde 106 - Duvar işlerinde veya 120 santimetreden yüksekte yapılacak işlerde kullanılacak sıpa iskelelerde aşağıdaki özellikler bulunacaktır.
- Genişlikleri 125 santimetreden az,
- Yükseklikleri 300 santimetreden çok,
- Platform kalınlığı 5 santimetreden az,
- İskele bacak ve kirişleri 10x10 santimetre kesitinden küçük,
- Takviye ve çaprazlar 2,5x15 santimetre veya 5xl0 santimetre kesitinden küçük, olmayacaktır.
ALTINCI BÖLÜM
Betonarme Kalıbı Yapımı ve Sökümünde Alınacak Güvenlik Tedbirleri
Madde 107 - Betonarme platformlarının döşeme kenarlarına düşmeyi önleyecek korkuluk yapılacaktır.
Bu mümkün olmadığı hallerde, serbest çalışmayı sağlamak için döşeme kenarına korkuluklu iskele yapılacaktır.
Madde 108 - Betonarme kalıbını taşıyan direklere ızgara çakıldıktan ve üzerine kalas konduktan sonra çalışmaya başlanacaktır.
Tavanın 3 metreden yüksek olması halinde ara çalışma platformu yapılmadan, ızgara içinde çalışılmayacaktır.
Boşluklara gelen betonarme kolon kalıplarının dikiminde, sıpa iskele, üç ayaklı merdiven kullanılması gibi gerekli güvenlik tedbirleri alınacaktır.
Madde 109 - Betonarme kalıplarının kiriş kanatları boşluk tarafından çakılmayacaktır. Zorunlu hallerde gerekli güvenlik tedbirleri alındıktan sonra, boşluk tarafında çalışılabilir.
Madde 110 - Betonarme kalıpları, kiriş tabanlarının kalıp tahtasından önce çakılması gerektiğinde takviye edilmemiş kiriş tabanına basılarak çalışılmayacaktır.
Madde 111 - Bu Tüzükte, iskeleler hakkında öngörülen tedbirlerden, duruma göre betonarme kalıbına uygun olanları aynen uygulanacaktır.
Betonarme kalıplarının yeterliliği her beton dökümünden önce kontrol edilerek yapı iş defterine yazılacaktır.
Madde 112 - Kalıp sökme işi aşağıda belirtilen esaslara göre yapılacaktır.
1 - Kalıbı alınacak kısmın önce çaprazları, kolon kanatları alınacak ve saha temizlenecektir.
2 - Sökme işi en çok iki aksın dikmeleri alınarak yapılacaktır.
3 - Sökme işini yapan işçiler, dikmelere tırmanmayacak, sıpa ve benzeri araçlardan yararlanacaklardır.
4 - Sökülen kalıp malzemesi uygun şekilde istif edilecektir.
5 - Söküm sırasında, söküm yerine sökücüden başka işçiler girmeyecektir.
6 - Dış yüz ve boşluk kısımlarda düşmeye karşı gerekli güvenlik tedbirleri alınacaktır.
7 - Kalıp malzemesinin yere indirilmesi veya yukarıya çıkarılması için malzeme dengeli olarak, iki noktadan bağlanacaktır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Merdivenlerde Alınacak Güvenlik Tedbirleri
Madde 113 - Merdiven kolları ve basamakları için kullanılacak kereste en azından sağlam ve birinci sınıf çıralı çam cinsinden olacak, üzerinde çatlak, yarık, çürük ve bir santimetre çapından büyük budaklar bulunmayacaktır.
Basamaklar en çok 30 santimetre ve eşit aralıklı olacaktır.
Madde 114 - Sabit basamaklı el merdiveni ile seyyar merdiven de, basamak zıvanaları ile zıvananın gireceği lambalarda aşağıdaki özellikler bulunacaktır.
1 - Merdiven kolunda açılacak lamba ve basamak zıvana uzunlukları 2 santimetreden az,
2 - Kör delikler ve bunların zıvanaları 2,5 santimetre uzunluğundan ve 2 santimetre çapından küçük,
olmayacaktır.
Madde 115 - Kusurlu merdivenler kullanılmayacaktır.
Onarım amacı ile de olsa basamak altlarına takoz konulmayacaktır.
Açılır kapanır el, merdivenlerinde basamaklar kollara uygun boyutlarda cıvata ile bağlanacaktır. Cıvata başı ve somun ile ahşap arasında rondela konacak ve kontr-somun kullanılacaktır.
Madde 116 - EI merdivenleri, kullanıldıkları yerlere, alt ve üst kısımları kaymayacak veya bu yerlerden kurtulmayacak şekilde yerleştirilecektir.
Madde 117 - Taşınır merdivenlerde kollar, orta yerinden, bir tarafı eklemli, diğer tarafı çengelli lama yahut zincir ile birbirine bağlanacaktır.
Cıvata başı ve lama ile ahşap arasına rondela konacak ve kontrsomun kullanılacaktır.
Taşınır merdivenlerin üst bağlantıları menteşe ile yapılacaktır. Bağlantılar taşıyacağı yüke uygun boyutlarda olacak, kollara açılan delikler, menteşe cıvata çapından daha büyük olmayacaktır. Cıvatalarda kontr-somun kullanılacaktır.
Taşınır merdivenin son basamağında çalışılamaz. |